Bir sanayi firmasının markası, ürünün kendisi kadar korunması gereken bir varlıktır. Bu yazıda marka tescil işinde hangi adımları hangi sırayla attığımızı, her adımın hangi kanun maddesine dayandığını ve nerede karar vermeniz gerektiğini anlatıyoruz. Sürelerin tamamını 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu metninden aldık; kaynaklar yazının sonundadır.
1. Markayı ve kapsayacağı mal ve hizmetleri belirliyoruz
İşe neyin tescil ettirileceğini netleştirerek başlıyoruz. Marka yalnızca bir kelime olmak zorunda değildir; şekil, harf, sayı, renk ya da bunların birleşimi olabilir. Kelime ile logonun ayrı ayrı mı, birlikte mi başvuruya konu olacağını firmanın kullanım planına göre birlikte kararlaştırıyoruz. Kanuna göre her başvuruyla yalnızca bir markanın tescili istenebilir.
İkinci karar, markanın hangi mal ve hizmetler için korunacağıdır. Başvurudaki mal ve hizmetler, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün yönettiği Nice Sınıflandırmasına göre sınıflandırılır ve koruma bu listeyle sınırlıdır. Bu yüzden firmanın bugün ürettiği ürünlerin yanında, makul bir süre içinde girmeyi planladığı alanları da konuşuyoruz. Kanun, aynı sınıfta yer almanın benzerlik, farklı sınıfta yer almanın benzememezlik anlamına gelmediğini de açıkça belirtir; bu nedenle sınıf numarasına değil, malın kendisine bakıyoruz.
- Kelime, logo veya birleşik marka kararı
- Bugünkü ve planlanan ürün ve hizmetlerin listesi
- Nice Sınıflandırmasına uygun mal ve hizmet tanımları
2. TÜRKPATENT veritabanında ön araştırma yapıyoruz
Başvurudan önce Türk Patent ve Marka Kurumu'nun çevrimiçi marka araştırma aracında aynı ya da benzer işaretleri tarıyoruz. Araç, ibarenin içinde geçtiği, onunla başladığı ya da ona eşit olduğu kayıtları sınıf filtresiyle aramaya izin verir. Yalnızca birebir aynı kelimeye değil; okunuşu, anlamı veya görünüşü yakın işaretlere ve benzer mallara da bakıyoruz.
Bulguları bir benzerlik değerlendirmesi olarak yazıya döküyor ve riskli gördüğümüz noktaları gerekçesiyle belirtiyoruz. Bu değerlendirme bir görüştür, Kurumun ya da mahkemenin vereceği kararın yerini tutmaz. Risk yüksek çıkarsa markada değişiklik ya da mal listesinde daraltma gibi seçenekleri başvurudan önce masaya koyuyoruz.
3. Başvuruyu hazırlıyor ve vekâlet konusunu netleştiriyoruz
Kanuna göre başvuru; başvuru sahibinin kimlik bilgilerini içeren formu, marka örneğini, mal ve hizmet listesini ve başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgiyi kapsar. Başvurular TÜRKPATENT'in elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden yapılır.
Kurum nezdinde gerçek veya tüzel kişiler kendi adına işlem yapabileceği gibi, yetkilendirdikleri ve sicile kayıtlı marka vekilleri de işlem yapabilir. Yerleşim yeri yurt dışında olan kişiler ise ancak marka veya patent vekili aracılığıyla temsil edilebilir. Vekille çalışılacaksa kişinin Patent ve Marka Vekilleri Siciline kayıtlı olup olmadığını TÜRKPATENT'in vekil araştırma sayfasından birlikte kontrol ediyoruz. Kurumun dolandırıcılık uyarısını da hatırlatıyoruz: Kurum telefonla ücret talep etmez ve tek resmî adresi turkpatent.gov.tr'dir; Kurum adına gelen şüpheli ödeme taleplerinin çağrı merkezinden ya da vekil üzerinden doğrulanmasını öneriyoruz.
- Başvuru formu, marka örneği, mal ve hizmet listesi
- Vekilin sicil kaydının resmî sayfadan kontrolü
- Kurum adına gelen ödeme taleplerinin doğrulanması
4. Şekli inceleme, yayın ve itiraz dönemini izliyoruz
Kurum önce başvuruyu şekli bakımdan inceler. Eksiklik varsa başvuru sahibine gidermesi için iki ay süre verilir; süresinde giderilmeyen başvuru işlemden kaldırılır. Şekli inceleme sonrasında başvuru, kanundaki mutlak ret nedenleri açısından incelenir ve reddedilmeyen başvuru Kurumun Bülteninde yayımlanır.
Yayımdan itibaren iki ay içinde ilgili kişiler başvuruya itiraz edebilir. İtiraz gelirse Kurum başvuru sahibinden görüş ister; bu aşamada süreleri takvime işliyor ve yanıt metnini firmayla birlikte hazırlıyoruz. Kurum kararlarına karşı da kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Kurum nezdinde itiraz yolu açıktır. Aynı dönemde Bülteni izleyerek firmanın markasına benzeyen yeni başvuruları da takip ediyor, gerekirse itiraz edilmesini öneriyoruz.
- Şekli eksiklik için iki aylık süre
- Yayımdan itibaren iki ay içinde üçüncü kişi itirazı
- Kurum kararına karşı bildirimden itibaren iki ay içinde itiraz
5. Tescil, koruma süresi, yenileme ve kullanım
Bütün aşamaları tamamlanan ve tescil ücreti ödenen başvuru sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır. Kanuna göre tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemler hâlinde yenilenir. Yenileme talebi koruma süresinin bittiği tarihten önceki altı ay içinde yapılır; bu süre kaçırılırsa bitişten itibaren altı ay içinde ek ücretle yenileme yapılabilir. Bu tarihleri teslim dosyasına yazıyoruz.
Tescil, markanın kullanılması gerekliliğini ortadan kaldırmaz. Kanuna göre tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilebilir. Bu yüzden firmaya kullanımı gösteren katalog, fatura ve ambalaj örneklerini düzenli saklamasını öneriyoruz.
6. Yurt dışı korumayı planlıyoruz
Türkiye'de alınan tescil yalnızca Türkiye'de koruma sağlar. İhracat yapılan ülkeler için üç yolu karşılaştırıyoruz. Birincisi, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün yönettiği Madrid Sistemidir: tek bir uluslararası başvuruyla birden fazla ülke seçilebilir; ancak bunun için önce bir ulusal başvuru ya da tescil gerekir ve her ülkenin ofisi korumayı kendi hukukuna göre kabul ya da reddeder. İkincisi, Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi'ne yapılan ve tüm AB ülkelerinde geçerli olan, on yıllık dönemlerle süresiz yenilenebilen AB markasıdır. Üçüncüsü, ilgili ülkelere doğrudan yapılan ulusal başvurulardır.
Zamanlama da önemlidir. Kanuna göre Paris Sözleşmesi kapsamında bir ülkede yapılan başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde aynı marka ve aynı mallar için rüçhan hakkından yararlanılabilir. Hangi ülkelerde, hangi sırayla başvurulacağını ihracat planına göre öneriyoruz.
- Madrid Sistemi: ulusal başvuruya dayalı tek uluslararası başvuru
- AB markası: tüm AB ülkelerinde tek başvuru
- Doğrudan ulusal başvuru
7. Kademeler arasındaki fark ve garanti konusu
Başlangıç kademesi ön araştırma ve benzerlik değerlendirmesini, mal ve hizmet listesi önerisini ve başvuruya hazırlık notunu içerir. Profesyonel kademede buna başvuru dosyasının hazırlanması, sürelerin takibi, yayın döneminin izlenmesi ve gelen itirazlara yanıt hazırlığı eklenir. Kurumsal kademe, birden çok marka ve sınıf için portföy yönetimini, yenileme takvimini, Bülten izlemesini ve yurt dışı koruma planını kapsar.
Hiçbir kademede tescil garanti edilmez. Tescil kararını Kurum verir; üçüncü kişilerin itirazı ya da Kurumun incelemesi sonucunda başvuru kısmen veya tamamen reddedilebilir.
- Başlangıç: ön araştırma, benzerlik değerlendirmesi ve sınıf önerisi
- Profesyonel: başvuru dosyası, süre takibi ve itiraz süreci desteği
- Kurumsal: portföy yönetimi, yenileme takvimi ve yurt dışı plan
Sık sorulan sorular
Başvuru yaparsak markamız kesin tescil edilir mi?
Hayır. Kurum başvuruyu şekli ve mutlak ret nedenleri açısından inceler, yayımdan sonra üçüncü kişiler iki ay içinde itiraz edebilir. Ön araştırma riski azaltmaya yardımcı olur ama sonucu garanti etmez.
Koruma ne kadar sürer?
6769 sayılı Kanuna göre koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenir. Yenileme, süre bitmeden önceki altı ay içinde ya da bitişten sonraki altı ay içinde ek ücretle yapılabilir.
Başvuruyu vekil olmadan yapabilir miyiz?
Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişiler Kurum nezdinde kendi adına işlem yapabilir. Yerleşim yeri yurt dışında olanlar ise ancak sicile kayıtlı marka veya patent vekili aracılığıyla işlem yapabilir.
Türkiye'deki tescil yurt dışında da korur mu?
Hayır, koruma ülkeseldir. Yurt dışı için Madrid Sistemi, AB markası ya da doğrudan ulusal başvurular arasından ihracat planına uygun olan seçilir.
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi (erişim 30.10.2026)
- Marka Araştırma — Türk Patent ve Marka Kurumu (erişim 30.10.2026)
- Marka (NICE) Sınıflandırma — Türk Patent ve Marka Kurumu (erişim 30.10.2026)
- Vekil Araştırma — Türk Patent ve Marka Kurumu (erişim 30.10.2026)
- Dolandırıcılık Konusunda Kamuoyunun Dikkatine — Türk Patent ve Marka Kurumu (erişim 30.10.2026)
- Nice Classification — WIPO (erişim 30.10.2026)
- Madrid System — WIPO (erişim 30.10.2026)
- Benefits of registering a European Union trade mark — EUIPO (erişim 30.10.2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve destek koşulları değişebilir, uygulamadan önce resmî kaynaktan teyit edin. Sonuç, destek, tescil veya satış garantisi içermez.