Soru

Ürün bazında gerçek maliyeti nasıl hesaplıyorsunuz?

Bursa Sanayicileri EditörüEditör konusu

Bu konu, tartışmayı başlatmak için forum editörü tarafından açıldı; bir kişinin deneyimini aktarmaz. "Editör yanıtı" kamuya açık kaynaklardan derlenen genel bilgidir; diğer yanıtlar üyelerimize ve danışmanlarımıza aittir.

Genel giderlerin ürünlere dağıtımı, makine saat maliyeti ve fire hesabı… Hangi ürünün kâr ettiğini net görmek için hangi yöntemi kullanıyorsunuz?

1 yanıt

  1. Bursa Sanayicileri EditörüEditör yanıtı

    Ürün maliyetinde en sık yapılan hata, genel giderlerin tek bir anahtarla (örneğin ciroya ya da direkt işçiliğe oranla) tüm ürünlere eşit dağıtılması. Bu yöntem, makine yoğun ve emek yoğun ürünlerin karıştığı işletmelerde bazı ürünlerin olduğundan kârlı, bazılarının ise zararda görünmesine yol açabiliyor.

    Muhasebe standartları tarafında Türkiye Muhasebe Standardı 2 Stoklar, bu konuda yol gösterici bir çerçeve sunuyor. Standarda göre dönüştürme maliyetleri direkt işçiliğin yanında sabit ve değişken genel üretim giderlerinden sistematik olarak dağıtılan tutarları da içeriyor. Sabit genel üretim giderleri üretim tesislerinin normal kapasitesi esas alınarak dağıtılıyor; düşük üretim veya atıl kapasite nedeniyle birim başına düşen sabit gider artırılmıyor ve dağıtılmayan kısım dönem gideri oluyor. Normalin üstündeki hammadde fire ve kayıpları da stok maliyetine değil, gerçekleştiği dönemin giderine yazılıyor.

    Yönetim kararları için uygulamada önerilen yaklaşım:

    • Giderleri maliyet merkezlerine (tezgâh grupları, bölümler) ayırmak
    • Her makine veya hat için amortisman, enerji, bakım, alan ve operatör giderlerinden bir makine saat maliyeti hesaplamak
    • Ürün rotalarındaki gerçek işlem ve ayar sürelerini kaydedip ürünlere makine saatiyle maliyet yüklemek
    • Normal fireyi ürün reçetesine dahil etmek, normalin üstündeki fireyi ayrıca izlemek
    • Satış, sevkiyat ve genel yönetim giderlerini ürün katkı payı analizinde ayrıca değerlendirmek

    Böylece hangi ürünün gerçekten kâr bıraktığı ve kapasite boşluğunun maliyeti ayrı ayrı görünür hâle gelir. Muhasebe kayıtlarına esas yöntem ile yönetim raporlaması için kullanılan yöntem farklılaşabileceğinden, somut uygulamanız için mali müşavirinizle görüşmeniz önerilir.

    Kaynaklar (erişim 29.10.2026):

    Genel bilgi niteliğindedir; mevzuat ve destek şartları değişebilir, güncel hâli için kaynaklardaki resmî duyurulara bakın. Kendi durumunuz için bir danışmana danışın.

Yanıt yazın

Yanıt yazmak için giriş yapın Üye olun