AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması 1 Ocak 2026'dan itibaren kesin dönemde uygulanıyor. Kapsamda çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerindeki belirli ürünler bulunuyor. Beyan ve sertifika yükümlülüğü AB'deki ithalatçıda; ancak gömülü emisyon verisinin kaynağı üretici tesis olduğu için Türk ihracatçılar bu sürecin doğrudan parçası.
Avrupa Komisyonu'nun sadeleştirme düzenlemesiyle yılda 50 tondan az kapsam ürünü ithal eden firmalar SKDM yükümlülüklerinden muaf tutuldu. Bu, bazı küçük alıcıların veri talebini azaltabilir; fakat büyük alıcılar için veri talebi sürüyor. Komisyon ayrıca 14 Ağustos 2026'da kesin döneme yönelik on rehber yayımladı; bunlardan 2 numaralı rehber doğrudan AB dışındaki üreticilere, emisyon izlemenin temel süreçlerine ayrılmış.
Hazırlık için önerilen adımlar:
- Ürünlerinizin GTİP kodlarını kapsam listesiyle eşleştirin ve hangi alıcılarınızın etkilendiğini belirleyin.
- Tesis sınırlarını, üretim süreçlerini ve bu süreçlere giren yakıt, elektrik ve öncül malzemeleri tanımlayın.
- Doğrudan emisyonlar için yakıt ve proses verisini, dolaylı emisyonlar için elektrik tüketimini ürün bazına dağıtabilecek bir izleme düzeni kurun.
- Öncül malzeme (örneğin yarı mamul çelik) kullanıyorsanız tedarikçinizden emisyon verisi istemeye şimdiden başlayın.
- Gerçek veri sunamadığınız durumda varsayılan değerlerin kullanılacağını ve bunun alıcınız açısından daha yüksek maliyet anlamına gelebileceğini dikkate alın.
- Doğrulama sürecine hazırlık için verinin kaynağını ve hesaplama yöntemini belgeleyin.
Komisyon rehberleri bağlayıcı değil, açıklayıcı nitelikte; mevzuat esas. Kurallar sık güncellendiği için güncel şartlar için Ticaret Bakanlığı ve Avrupa Komisyonu duyurularını kontrol edin. Alıcınız sizden hangi formatta veri istedi?
Kaynaklar (erişim 29.10.2026):
Genel bilgi niteliğindedir; mevzuat ve destek şartları değişebilir, güncel hâli için kaynaklardaki resmî duyurulara bakın. Kendi durumunuz için bir danışmana danışın.