Ödeme şeklinin seçimi, alıcıyı ne kadar tanıdığınıza, ülke riskine ve rekabet koşullarına bağlı. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse:
- Peşin ödeme: Satıcı açısından en güvenli yöntem; ancak alıcı için risk yarattığı için rekabetçi pazarlarda kabul ettirmek zorlaşabiliyor. Kısmi avans ile kalan bakiyenin başka bir yöntemle alınması sık görülen bir orta yol.
- Akreditif: Alıcının bankasının, şartlara uygun belgelerin ibrazı hâlinde ödeme taahhüdü verdiği yöntem. Güvence yüksek, ancak masrafı ve belge hazırlama disiplini gerektiriyor; belgelerdeki küçük uyumsuzluklar ödemeyi geciktirebiliyor.
- Vesaik mukabili: Mal temsil belgeleri bankalar aracılığıyla, ödeme veya kabul karşılığında alıcıya teslim ediliyor. Akreditife göre daha ucuz ama bankanın ödeme taahhüdü yok; alıcı belgeleri almazsa mal varış ülkesinde kalabilir.
- Mal mukabili: Mal ve belgeler doğrudan alıcıya gidiyor, ödeme sonra yapılıyor. Satıcı açısından en riskli yöntem.
TİM, ihracat bedellerinin tahsilinde akreditifli, vesaik mukabili, mal mukabili, kabul kredili türleri ve peşin ödeme yöntemlerini sayıyor.
Vadeli satışlarda alıcı riskini devretmenin bir yolu ihracat kredi sigortası. Türk Eximbank'ın Kısa Vadeli Alacak Sigortası 360 güne kadar vadeli satışları kapsıyor. Ticari riskler arasında alıcının iflası, konkordato, bedelin ödenmemesi; politik riskler arasında savaş, ithal yasağı ve transfer güçlüğü gibi durumlar sayılıyor. Her alıcı için bir limit belirleniyor; tazmin genellikle sigortalanan brüt fatura tutarının yüzde 90'ı üzerinden yapılıyor ve prim; ülke risk grubu, ödeme şekli, vade ve alıcının risk derecesine göre değişiyor. Limit başvurusu, yeni bir alıcı hakkında ön fikir edinmek için de kullanılıyor.
Koşullar ve ücretler değişebildiği için güncel şartlar için Eximbank'ın resmî sayfasını ve bankanızın dış ticaret birimini kontrol edin. Yeni alıcılarda hangi yöntemle başlıyorsunuz?
Kaynaklar (erişim 29.10.2026):
Genel bilgi niteliğindedir; mevzuat ve destek şartları değişebilir, güncel hâli için kaynaklardaki resmî duyurulara bakın. Kendi durumunuz için bir danışmana danışın.